Tarihe siyah beyaz gözlüklerle bakmak, geçmişi ya yüceltmek ya da lanetlemek kolaydır. Ancak İlber Ortaylı, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan çizgiyi bu basit ikiliklerin ötesinde ele alıyor. Her kurumun, her…
Tarihe siyah beyaz gözlüklerle bakmak, geçmişi ya yüceltmek ya da lanetlemek kolaydır. Ancak İlber Ortaylı, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan çizgiyi bu basit ikiliklerin ötesinde ele alıyor. Her kurumun, her geleneğin ardında başka uygarlıkların izlerini sürüyor; Roma’nın, Bizans’ın, Sasani’nin veya Habsburgların deneyimleriyle karşılaştırıyor. Böylece tarih, tek başına övünç ya da utanç kaynağı olmaktan çıkıyor, evrensel bir bağlama oturuyor. Ortaylı’nın anlatımında Osmanlı, ne kusursuz bir cennet ne de tam bir cehennemdir; karmaşık, çok katmanlı bir mirastır. Cumhuriyet’in doğuşu da mucizevi bir sıçrama değil, uzun bir sürecin doğal sonucudur. Bu kitap, geçmişi anlamak için gereken derinliği ve nüansı sunarken, okuru tek yönlü yargılardan uzaklaştırıyor.
