10 Haziran 1854’te yirmi yedi yaşındaki Bernhard Riemann, Göttingen’de Gauss’un da dinlediği ve kendisine üniversitede bağımsız ders verme yetkisi kazandıran habilitasyon dersini verdi. Kısa ve az sayıda…
10 Haziran 1854’te yirmi yedi yaşındaki Bernhard Riemann, Göttingen’de Gauss’un da dinlediği ve kendisine üniversitede bağımsız ders verme yetkisi kazandıran habilitasyon dersini verdi. Kısa ve az sayıda formül içeren bu dersin metni uzay kavramını kökten değiştirdi. Boyut, uzaklık ve eğrilik kavramlarına getirdiği yeni bakış modern geometriye yön verdi ve Einstein’ın kütleçekimini geometrinin diliyle açıklamasının önünü açtı. Metnin ortaya koyduğu sorular bugün de matematik, fizik ve felsefenin kesiştiği yerde duruyor. Bu kitap, özgün basımında William Clifford’un klasik İngilizce çevirisiyle sunulan Riemann metnini doğduğu tarihsel ortam içinde ele alıyor ve ayrıntılı matematiksel, tarihsel ve felsefi yorumlarla inceliyor. Riemann’ın düşüncelerinin Helmholtz, Ricci, Weyl ve Einstein’a uzanan gelişimini ve kazandığı yeni anlamları gösteriyor. Uzayın doğasına ilişkin soruların felsefede, fizikte ve matematikte izlediği yolu takip ediyor. Çeviriye esas alınan genişletilmiş ikinci basım, metrik geometri ve makine öğrenmesi üzerine yeni bir kısım ve sistematik bir kaynakçayla günümüz araştırmalarına da ulaşıyor. Böylece Riemann’ın metni hem yazıldığı çağın soruları hem de sonrasında mümkün kıldığı gelişmeler ışığında okunabiliyor. Riemann’ın doğumunun 200. yılında Türkçeye kazandırılan bu kitap matematik, fizik, tarih ve felsefeyle ilgilenen okurlara uzay ve geometri üzerine modern düşüncenin gelişimini Riemann’ın öncü metni üzerinden anlatıyor.